5 dingen die Headspace en YouTube je niet kunnen leren over meditatie

5 dingen die Headspace en YouTube je niet kunnen leren over meditatie

Meditatie apps zijn handig. Telefoon aan, oordopjes in en een prettige stem leidt je stap voor stap door een meditatie oefening. De meditatie app is altijd beschikbaar, altijd geduldig en heeft altijd nieuwe oefeningen klaarstaan. Miljoenen mensen overal ter wereld zetten via Headspace en YouTube hun eerste stappen op het meditatiepad. Toch heeft een meditatie app ook zijn nadelen. Hier zijn vijf dingen die je niet kunt leren van een app.

1. Persoonlijke feedback

Een meditatie app is éénrichtingsverkeer. Hoe vriendelijk en geduldig de stem ook is, je kunt niet terugpraten. Als je iets tegenkomt in je meditatie dat onduidelijk is of waar je meer over wilt weten heb je weinig aan een app. Je kunt gaan Googelen, maar dan moet je je weer door tientallen blogs of video’s heenploegen voordat je een antwoord hebt.

Een onderwerp als meditatie is zo gelaagd en subtiel, dat een app, video of blog je vaak niet goed verder kan helpen. Daarom is een meditatie docent van vlees en bloed met de nodige ervaring goud waard. Hij of zij is door dezelfde obstakels gegaan en heeft dezelfde vragen gehad als jij. En belangrijker nog, hij of zij praat wel terug.

Met persoonlijke feedback kun je snellere vooruitgang maken in je meditatie. De leraar kan je geruststellen als je twijfels hebt, je inspireren als je een ‘droge periode’ hebt en je vragen over subtielere en diepere ervaringen in meditatie beantwoorden.

2. De kracht van groepsmeditatie en een meditatie community

Een meditatie app is superindividueel. Het is altijd jij en je telefoon. Terwijl meditatie het krachtigst en sterkst werkt in een groep. Als mensen samen mediteren creëren ze een subtiel energieveld, waardoor je veel dieper en gemakkelijker in de meditatie komt. Als je nog nooit een goede groepsmeditatie hebt meegemaakt, mis je echt iets in je meditatie beoefening.

Daarnaast is het contact met gelijkgestemden enorm stimulerend voor je eigen meditatie ontwikkeling. In een periode dat je minder geïnspireerd bent, kunnen anderen waarmee je mediteert het vuur weer in je aanwakkeren. De aanwezigheid van ervaren mediteerders geeft je een boost. En het is fijn om ervaringen uit te wisselen en met gelijkgestemden te praten over wat je in je meditatie tegenkomt.

Als je samen met anderen het meditatiepad bewandelt is je reis veel leuker en betekenisvoller dan als je alleen een app als gezelschap hebt.

3. Gamification vs. Juiste Intentie

Meditatie apps zoals Headspace houden via allerlei ratings, scores en bonuspunten je meditatie progressie bij. Het ‘mind’ mannetje in je profielpagina van Headspace tilt bij elke mijlpaal – 100 dagen achter elkaar gemediteerd! – een zwaarder gewicht op. Al die grappige graphics en bonuspunten zijn bedoeld om je te stimuleren door te gaan met mediteren.

Het gevaar van deze ‘gamification’ in meditatie apps is dat ze de aandacht afleiden van waar het in meditatie echt om gaat: het ontdekken van je eigen innerlijke bron van vrede, harmonie, liefde en vreugde. Als je gaat mediteren om je app te pleasen, zul je niet ver komen in je meditatie.  ‘Juiste Intentie’ is niet voor niets de tweede stap op het achtvoudige pad van de Boeddha.

Er zijn mensen die zelfs op dagen dat ze niet mediteren wel de oefening van de dag afspelen op hun app om toch genoeg punten te scoren. Dat heeft weinig met juiste intentie te maken…

4. Echte stilte

De meeste meditatie apps bieden geleide meditaties aan, waarbij een stem je door de oefening heenpraat. Dat kan een  prettige houvast zijn, vooral in het begin als je nog niet veel ervaring hebt en de stem je bij de les houdt. De diepste vorm van meditatie vindt echter in complete stilte plaats. Niet alleen de hoorbare stilte van niet spreken, ook de innerlijke stilte van niet denken. In die volledige en vruchtbare stilte komen de diepere lagen van je wezen naar voren met ervaringen van vrede, liefde, licht en vreugde.

Een app met de voortdurende achtergrondruis van een menselijke stem verhindert dat je die diepere stilte bereikt.  Zonder uiterlijke stilte kan er namelijk geen echte innerlijke stilte plaatsvinden. De app houdt je dichtbij het wateroppervlak, terwijl de kostbaarste schatten zich op de bodem bevinden.

5. Verdieping en vooruitgang

Meditatie is een vaardigheid die je kunt leren en waar je met regelmatige oefening steeds beter in wordt. Je hoeft er geen talent voor te hebben, maar je moet wel veel oefenen. Een app kan een goed begin zijn, maar het nadeel is dat de app jou persoonlijk niet kent. Het heeft geen idee over waar je staat op de meditatieladder.

Wanneer je mediteert onder begeleiding van een (menselijke) leraar, kan de leraar zijn onderricht aanpassen aan je ontwikkelingsniveau. Hij of zij kan je uitdagen om langer of dieper te mediteren en je oefeningen of aanwijzingen geven waarmee je stappen kunt zetten. Zo wordt je op een natuurlijke manier gestimuleerd om vooruitgang te maken. Dat is iets dat een app nooit zal kunnen. Hoe ‘smart’ de software ook is ontworpen, het blijven eentjes en nulletjes.

Probeer onze gratis weekend workshops en meditatiecursussen

Het Sri Chinmoy Centrum biedt gratis meditatiecursussen aan in Nederland en België. Vul het contactformulier in om je in te schrijven voor één van de komende workshops.

Meditatie muziek en mantra’s

Meditatie muziek en mantra’s

De hoogste vorm van meditatie is stilte. Daarnaast kun je echter ook prima op muziek mediteren. Vooral op dagen dat het extreem druk is in je hoofd en je grote moeite hebt om je gedachtes tot rust te brengen, kan meditatieve muziek je helpen om toch een goede meditatie te hebben. In dit artikel leer je hoe je op muziek kunt mediteren. Aan het einde geven we ook een aantal clips van geschikte meditatiemuziek.

Meditatie op muziek

Er zijn verschillende manieren om op muziek te mediteren. Hieronder beschrijven we drie verschillende methodes. Probeer ze allemaal en kies vervolgens de techniek waar je de beste ervaring mee hebt.

1. Een rivier van klank in je hart

Beschouw de muziek als een rivier van klank die je spirituele hart binnenstroomt. Je spirituele hart – ook wel het anahata chakra of hart-centrum genoemd – is het chakra dat zich in het midden van je borstkas bevindt, precies op de plek waar je naar wijst als je ‘ik’ zegt. Gebruik je verbeeldingskracht en zie de muziek als een vredige stroom van klank die je hart-centrum binnenstroomt. Ga niet mee met afleidende gedachtes, maar blijf je aandacht richten op het beeld van de muziekrivier. Elke keer dat je wordt afgeleid, keer je gewoon weer terug naar je visualisatie. Als je dit goed met je hart weet te verbinden, kun je op de plek van het hart-chakra een subtiel, tintelend gevoel waarnemen.

2. Elke noot houdt je in het hier en nu

Gebruik de meditatiemuziek als een anker dat je volledig in het hier en nu houdt. Beschouw de muziek als een fysiek wezen en voel dat dit muziekwezen met elke nieuwe noot opnieuw geboren wordt. Probeer je bewust te zijn van elke noot en elke klank en laat de muziek je op die manier verbinden met het eeuwige Hier en Nu. Zo helpt muziek je om uit je malende gedachtes te komen en je weer te verbinden met je zuivere gewaarzijn, dat zich in het eeuwige Hier en Nu bevindt.

3. Verbind je adem met je ziel

Sri Chinmoy raadde de volgende methode aan om op muziek te mediteren. Probeer je voor te stellen dat elke keer dat je inademt, je adem direct in je ziel terechtkomt. Je ziel is het hoogste, goddelijke, verlichte deel van jezelf, ook wel je hogere Zelf genoemd. En samen met je ademhaling komt ook het hoogste bewustzijn, de goddelijke waarheid, je ziel binnen. Wanneer je daarna weer uitademt, stel je je voor dat al je onwetendheid – negativiteit, angst, zorgen, jaloezie, onzekerheid – uitademt. Deze onwetendheid bestaat uit laagjes van negatieve energie die je ziel bedekken. Elke keer dat je uitademt stel je je voor dat er een laagje onwetendheid van je ziel loskomt en dat je dit uitademt. Als je je dit goed kunt inbeelden – adem in naar de ziel en adem de laagjes onwetendheid uit – word je één met diepe, zielvolle meditatiemuziek.

“Muziek helpt de spirituele zoeker om diep naar binnen te gaan en de hoogste voldoening uit het leven, uit de waarheid en uit de werkelijkheid te halen. Het spirituele leven helpt muziek om haar kracht en capaciteit, namelijk het licht van de ziel, aan de wereld te geven.” – Sri Chinmoy

Audio clips van meditatie muziek

Het belangrijkste criterium voor meditatiemuziek is dat het ons bewustzijn verruimt en verhoogt en ons in contact brengt met onze ziel of hoogste Zelf. Sri Chinmoy sprak daarom vaak van ‘zielvolle muziek’.

De ziel reageert veel sterker op analoge instrumenten zijn dan elektronische. In India wordt de traditionele mantra-muziek nog altijd op analoge instrumenten gespeeld. Muziek gespeeld op ‘echte’ analoge instrumenten werkt vaak beter om een goede meditatie op te wekken dan elektronische muziek.

Sri Chinmoy wijdde een groot deel van zijn leven aan het componeren van zielvolle, diep meditatieve muziek. Zijn leerlingen hebben veel van zijn spirituele melodieën en liederen gearrangeerd in harmonische composities bedoeld voor meditatie. Hieronder een selectie van audio clips, afkomstig van RadioSriChinmoy.org.

‘Aum Amritaya Nama’ – Ananda

Een klassieke mantra uit het Sanskriet, op muziek gezet door Sri Chinmoy en gearrangeerd door Ananda, een groep leerlingen van Sri Chinmoy uit het Verenigd Koninkrijk. De betekenis van de mantra is, ‘Aum, ik buig voor de goddelijke nectar’. Deze mantra verbindt ons met de gelukzaligheid en innerlijke vreugde van de ziel. Meer mantra-muziek van Ananda>>

‘Priyatama’ – Shindhu

Een prachtig lied van Sri Chinmoy in zijn moederstaal Bengali en met Engelse vertaling, gearrangeerd door Shindhu, een internationaal ensemble van vrouwelijke leerlingen van Sri Chinmoy uit verschillende Europese landen. De Engelse tekst luidt, ‘Beloved, for You I have kept my heart-door open’. (Vertaling: ‘O Geliefde, voor Jou heb ik de deur van mijn hart open gelaten.’) Shindu’s arrangement brengt de zuiverheid en het diepe verlangen van het hart naar eenheid met de bron naar voren. Meer muziek van Shindu>>

Duduk, Udu en Sitar – Alap, Lukas en Kanala

Een instrumentale improvisatie op de Armeense duduk, een zielvol blaasinstrument die je als vanzelf in een meditatieve trance brengt. Begeleid door de meditatieve ritmische klanken van de Udu – een Afrikaanse kleidrum die eruitziet als een waterkruik. Musici zijn Alap Jetzer, Lukas Ineichen, beide uit Zwitserland, en Kanala Auer uit Oostenrijk. Meer muziek van Alap en Lukas>>

Fluitmuziek voor meditatie – Sri Chinmoy

De dwarsfluit was één van Sri Chinmoy’s lievelingsinstrumenten, waarmee hij een diep meditatieve sfeer wist op te roepen. De schoonheid en eenvoud van Sri Chinmoy’s fluitmuziek kalmeert onze rusteloze geest en opent de deur van ons hart. Meer fluitmuziek van Sri Chinmoy>>

‘Father, O Father’ – Arthada & Friends

Arthada & Friends is een ensemble van Sri Chinmoy’s leerlingen uit Oostenrijk. Hun muziek combineert harmonieuze samenzang met prachtige instrumentale begeleiding van gitaar, harmonium, sarangi en fluit. Meer muziek van Arthada & Friends>>

‘Basana Jatana’ – Blue Flower

Een lied van Sri Chinmoy in zijn moederstaal Bengali, uitgevoerd door Blue Flower, een muziekgroep van leerlingen van Sri Chinmoy uit voormalig Joegoslavië. Blue Flower’s harmonieuze arrangementen en prachtige stemmen raken het spirituele hart en zijn zeer geschikt voor het begeleiden van een meditatie op het hart-centrum.

Sanskriet mantra’s – Vedic Fire

Deze Sanskriete mantra’s uit de Vedische geschriften kalmeren je geest, openen je hart en verheffen je ziel. Uitgevoerd door Vedic Fire, een groep van Sri Chinmoy’s leerlingen uit Oostenrijk, de VS en Servië. Meer mantra’s van Vedic Fire>>